Қазақстандағы өмірді сақтандыру «цифрға» көшуде

Цифрландыру өмірді сақтандыру саласының келбетін түбегейлі өзгертіп, оны әмбебап өнімдерден жекелендірілген сервистер мен жедел қызмет көрсетуге бағыттауда. ACORD сарапшыларының бағалауынша, жасанды интеллектті толық енгізу жаһандық өмірді сақтандыру индустриясына жыл сайын 300 млрд доллардан астам үнем әкелуі мүмкін, ал Gallagher Re деректері бойынша, 2025 жылы сақтандыру технологияларына венчурлық инвестициялар көлемі 5 млрд доллардан асып, рекордтық деңгейге жеткен. Отандық өмірді сақтандыру нарығында цифрлық шешімдер бағытында қандай өзгерістер болып жатқанын төменде қарастырамыз.

Қазақстандық өмірді сақтандыру компаниялары алдағы жылдары цифрлық өнімдер желісінің едәуір кеңеюін күтуде. Бұл бір жағынан клиенттердің сұранысының артуымен, екінші жағынан нарықтағы реттеуші өзгерістермен байланысты. Сауалнамаға қатысқан компаниялар цифрландыруды сақтандыру саласының негізгі өсу драйвері ретінде қарастырады, әсіресе өмірді сақтандыру сегментінде. Себебі цифрлық сервистерге бейімделген Z буыны үшін күнделікті өмірмен интеграцияланған толық цифрлық өнімдер қажет.

2024 жылдан бастап ӨСК Nomad Life компаниясында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) зейнетақы жинақтарын аудару кезінде зейнетақы аннуитеті шарттарын электронды форматта жасау мүмкіндігі енгізілді. Клиенттердің бір бөлігі бұл шешімді қазірдің өзінде пайдаланып отыр.

Сонымен қатар, кейбір клиенттер әлі де қағаз форматындағы шарттарды таңдауды жөн көреді — бұл дәстүрлі форматқа деген сенімнің жоғары болуымен немесе цифрлық дағдылардың жеткіліксіздігімен байланысты. «Халықтың мұндай форматтағы шарттарға деген сенімі артқан сайын, сондай-ақ зейнетақы аннуитеті шарттарына қосымша келісімдер жасау және оларды бұзу процестері толық автоматтандырылғаннан кейін, онлайн форматқа толық көшу мүмкін болады», — деп түсіндіреді ӨСК Nomad Life өкілдері.

BCC Life компаниясы жас компания ретінде өз өнімдерін бастапқыдан-ақ цифрлық модель негізінде дамытуды көздейді. Сондықтан өнімді бірден онлайн шешім ретінде құру жоспарлануда — клиенттер bcclife.kz сайтында кеңсеге бармай-ақ рәсімдей алады.

«Біздің мақсатымыз — ел бойынша барлық әлеуетті клиенттер үшін процесті барынша қолжетімді ету. Біз онлайн рәсімдеуді нөлден бастап іске қосуды жоспарлап отырмыз: құжаттардың минималды пакетімен және клиентті жеңілдетілген сәйкестендіру рәсімімен. Бұл рәсімдеу уақытын едәуір қысқартып, қызметтің ыңғайлылығын арттырады, — дейді Бахтияр Түгелбасов, ӨСК BCC Life IT жөніндегі басқарма мүшесі. — Қазіргі кезеңде біз толық онлайн рәсімдеуге қажетті цифрлық инфрақұрылым мен ішкі процестерді дайындауды аяқтап жатырмыз. Іске қосу кезең-кезеңімен жүзеге асады, бұл сервистің тұрақтылығын және алғашқы күндерден бастап жоғары клиенттік тәжірибені қамтамасыз ету үшін қажет».

Қазіргі уақытта сақтандырушылардың басым бөлігі онлайн-арнаны қосымша емес, негізгі сату форматы ретінде қарастырады. Бұл зейнетақы аннуитетінің ауқымын кеңейтіп, халық үшін қолжетімділігін арттырады.

ӨСК «Евразия» компаниясында онлайн сервистер енгізілген: жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру (ЖОМС), «Зейнетақы аннуитеті», «Евразия Keleshek» (Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі аясында), сондай-ақ енгізілген медициналық сақтандыру (ЕМС). Ағымдағы жылдың соңына дейін мерзімді өмірді сақтандыру шарттарын жасау процестерін автоматтандыру жоспарланған. «2026 жылдың басынан бастап біздің компанияда зейнетақы аннуитетін онлайн рәсімдеуге болады. Барлық процестер автоматтандырылған», — дейді ӨСК «Евразия» АҚ басқарушы директоры Игорь Енгалычев.

Solvency II

Solvency II халықаралық жүйесінің элементтерін кезең-кезеңімен енгізу өмірді сақтандыру компанияларынан IT-инфрақұрылымды дамыту, аналитикалық функцияны күшейту және актуарлық сараптаманы арттыруды талап етеді. «Біздің компанияда МСФО 17 талаптарына сәйкес сақтандыру міндеттемелерін есептеуге арналған IT-инфрақұрылым қазірдің өзінде құрылған. Бұл база Solvency II тәсілдері аясында есептеулер жүргізуге жақсы алғышарт қалыптастырады», — деп нақтылайды ӨСК Nomad Life.

Қазіргі уақытта компания жыл сайын Solvency II қағидаттарына сәйкес төлем қабілеттілігін бағалап, қолданылып отырған модельді жетілдіру мүмкіндіктерін талдауда.

Сонымен қатар, қаржы реттеушісі Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне Solvency II элементтерін кезең-кезеңімен енгізу бойынша жұмыс жүргізуде. «Реттеуші модель толық қалыптасып, тиісті талаптар бекітілгеннен кейін, компания жаңа параметрлерді ескере отырып, қолданыстағы IT-инфрақұрылымды қосымша жетілдіруге дайын болады. Қазіргі кезеңде негізгі назар технологиялық және әдіснамалық базаны дамытуға аударылған, бұл болашақ талаптарға тиімді бейімделуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті ӨСК Nomad Life өкілдері.

Қаржы мамандарының айтуынша, нарық өмірді сақтандыруды жай ғана жеке полис емес, түсінікті шарттары мен әділ бағасы бар кіріктірілген цифрлық сервиске айналдыру бағытына бет алды.

«Сатылымдардың қарқынды өсуі мен онлайн-процестердің белсенді дамуы бізден масштабталу мен киберқауіпсіздікке тұрақты инвестицияларды талап етеді. Біз жыл сайын IT-инфрақұрылымды жаңғыртып, заманауи, икемді әрі қауіпсіз шешімдерге көшеміз. Solvency II-ге дайындық аясында аналитикалық жүйелер мен деректерді басқару құралдарын да белсенді түрде жаңартып жатырмыз. Бұл актуарлық есептеулер мен есептіліктің жоғары сапасын қамтамасыз ету үшін қажет. Біз тәуекелге бағдарланған басқару процестерін қазірден бастап жүйелі түрде қалыптастырып келеміз», — дейді ӨСК «Евразия» АҚ басқарушы директоры Игорь Енгалычев.

МСФО (IFRS) 17 «Сақтандыру шарттары» стандартына көшу Solvency II-ге өтудің негізгі базасы болып табылады, өйткені екі стандарт та сақтандыру міндеттемелерін нарықтық құн негізінде бағалауды және ақша ағындарын дисконттауды талап етеді. «Біздің компания 2024 жылы құрылғандықтан, біз бірден МСФО 17 стандартын негізгі есеп жүйесі ретінде енгіздік. Яғни IFRS 17 алғашқы күннен бастап есеп жүргізудің негізі болды. Біз бірдей деректер массивтерін (Data Sets) МСФО 17 есептілігі үшін де, Solvency II регуляторлық есептеулері үшін де қолданамыз. Бұл бухгалтерия мен тәуекел-менеджмент арасындағы айырмашылықтарды жояды. Әрине, жаңа өнімдер пайда болған сайын есеп модельдері де үнемі жетілдіріліп отырады», — деп атап өтті Бахтияр Түгелбасов.

Толық цифрлық форматқа көшу өзара байланысты екі міндетті шешуді талап етеді. Бір жағынан, халықтың цифрлық сауаттылығын арттырып, онлайн құжаттарға деген сенімді күшейту қажет, өйткені кейбір клиенттер әлі де қағаз форматты таңдайды. Екінші жағынан, саланың өзі келесі даму кезеңіне технологиялық негіз дайындауда: компаниялар қазірдің өзінде IT-инфрақұрылымды МСФО 17 талаптары мен Solvency II қағидаттарына сәйкестендіріп, киберқауіпсіздік пен аналитикаға инвестиция салуда.

Дереккөз: Казахстанское страхование жизни уходит в «цифру» - LifeInsurance.kz