Қазақстандықтар өмірді сақтандыру секторындағы алаяқтардың тұзағына қалай түспеуі керек
28.08.2026
Қазақстанда өмірді сақтандыру ұзақ мерзімді жинақтар, инвестициялар және отбасын қаржылық қорғау құралы ретінде барған сайын сұранысқа ие болуда. Алайда қазақстандықтардың сақтандыру өнімдеріне қызығушылығының артуымен қатар нарықта алаяқтар да пайда болуда. Әрине, олардың басты мақсаты — клиенттерді алдау және ақшаны ұрлау. Жалғанды қалай анықтауға және алаяқтардың құрбаны болмауға болатынын Nomad Life ӨСК, «Евразия» ӨСК, KM Life ӨСК және Freedom Life ӨСК өкілдері айтып береді.
Қазақстанда өмірді сақтандыру нарығындағы алаяқтық жағдайлары бойынша орталықтандырылған салалық статистика жүргізілмейді. Мұндай құқық бұзушылықтарды тергеу және есепке алу мәселелері құқық қорғау органдары мен уәкілетті мемлекеттік органдардың құзыретіне жатады.
«Шарт жасаспас бұрын сақтандыру ұйымының өмірді сақтандыру қызметін жүзеге асыруға қолданыстағы лицензиясы бар екеніне көз жеткізу ұсынылады. Лицензияның болуы туралы ақпарат уәкілетті органның ресми ресурстарында және сақтандыру компаниясының сайтында орналастырылады. Сондай-ақ шарт жасасу туралы шешім қабылдамас бұрын сақтандыру шартының талаптарымен, сақтандыру қағидаларымен және өзге де құжаттармен мұқият танысып шығу, сондай-ақ сақтандырушыдан сақтандыру компаниясының деректемелері мен кеңсе мәліметтерін сұрату ұсынылады», - деп кеңес береді Freedom Life ӨСК.
Nomad Life ӨСК өкілдері алаяқтық схемаларды бірнеше түрге бөледі. «Мысалы, инвестициялық бағдарламалар ретінде: клиенттерге халықаралық инвестициялық қорларға немесе қаржы құралдарына тиімді инвестиция салу ұсынылады, бұл ретте аса жоғары табыстылыққа (жылдық 10 және одан да көп %) кепілдік беріледі. Тағы бір нұсқасы — клиенттерге жинақтаушы полистер деп ұсынылатын өнімдер. Азаматтардан ұзақ мерзімді жинақ ретінде ақша жиналады, алайда олар сақтандыру қызметін жүзеге асыруға лицензиясы жоқ бөгде ЖШС немесе АҚ-тардың шоттарына аударылады. Ал үшінші түрі — «агенттік қызметтер». Алаяқтар нақты өмірді сақтандыру компанияларының логотиптерін орналастыра отырып, сайттар немесе әлеуметтік желілерде парақшалар құрады және жоқ электрондық полистерді сатады», - деп бөлісті Nomad Life ӨСК баспасөз қызметі.
Алаяқты қалай тануға болады
Негізгі киберқауіптер мен қызыл жалаушалар — бұл аномалды табыстылыққа уәде беру, тек мессенджерлер арқылы байланысу, күмәнді домендерге фишингтік сілтемелер арқылы өту және P2P-аударымдар арқылы ақшаны жеке тұлғалардың жеке карталарына, бөгде ЖШС-лерге немесе криптовалюталық әмияндарға аударуды талап ету. Мұндай схемаларда клиентке заңды өмірді сақтандыру шартының орнына сақтандыру және құқықтық қорғауы жоқ күмәнді «инвестициялық шарттар» немесе «серіктестік шарттары» ұсынылады.
«Кибергигиена және қауіпсіздік тұрғысынан клиентке тексерудің қатаң алгоритмін сақтау жеткілікті: әлеуметтік желілердегі жарнамалық сілтемелерге ешқашан өтпеу, сайттың атауын және компанияның лицензиясының бар-жоғын Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми порталында әрқашан қолмен тексеру. Сақтандыру шартын жасасып, ақша қаражатын жібермес бұрын сақтандыру агентінің деректері мен өкілеттіктерін, соның ішінде қолданыстағы сақтандыру агенттерінің ресми тізілімінен (егер сақтандыру шарты сақтандыру агенті арқылы жасалса) тексеру қажет. Сақтандыру шарты бойынша ақша қаражаты төленгеннен кейін төлемді растайтын ресми фискалдық чекті және сақтандыру шартының Бірыңғай сақтандыру дерекқорында (БСДҚ) тіркелгенін растайтын құжатты талап ету қажет», - деп кеңес береді KM Life ӨСК басқарма төрайымы Назым Бекболатова.
Ұйымның заңды мәртебесін тексеруді интернеттегі қауіпсіздіктің негізгі қағидаларымен үйлестіру жалған сақтандырушылар мен фишингтік инвестициялық платформалардың тұзағына түсу тәуекелін толығымен болдырмауға мүмкіндік береді. «Қазақстандағы қаржы ұйымдарының мониторингі тұрақты түрде жүргізіледі және қадағалау органдары өз функцияларын мінсіз атқарады, сондықтан қолданыстағы лицензияның болуы, сақтандыру ұйымының заңнаманы бұзбауы (бұзушылықтар туралы ақпарат та мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарында жарияланады) — сақтандырушыға сенім білдіру үшін жеткілікті шарт», - деп нақтылайды «Евразия» ӨСК өкілдері.
Сондай-ақ ақша қаражатын жеке тұлғалардың жеке шоттарына аудару ұсынылған, ресми емес байланыс арналары пайдаланылған немесе сақтандыру компаниясының ресми арналары арқылы ақпарат алу мүмкін болмаған жағдайда сақтық таныту қажет.
дереккөз:Как казахстанцам не попасться на уловки аферистов в секторе страхования жизни