Сақтандырушылар цифрландыруға басымдық беруде

Қазақстандағы өмірді сақтандыру нарығы белсенді өсу кезеңінде. Бұл ең алдымен «Келешек» бағдарламасы сияқты мемлекеттік бастамалардың арқасында, олар жинақтаушы өнімдерге жаппай сұранысты ынталандырып отыр. Алайда нарықтың дамуына халықтың қаржылық құралдарға деген тарихи сенімсіздігі, сақтандыру мәдениетінің төмен деңгейі және дәстүрлі банктік жинақтар тарапынан жоғары бәсекелестік кедергі келтіруде. Сақтандырушылардың келесі жылға қандай жоспарлары бар – осы материалда баяндаймыз.

Осы қосымша аясында Қаржы орталығы (МЖЖЖ операторы) ағымдағы жылы 5 жасқа толатын әрбір балаға мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен бастапқы білім беру капиталын (ББК) есептейді. Биыл ББК мөлшері 60 АЕК (235 920 теңге), ал жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін – 120 АЕК (471 840 теңге) болып отыр.

«Бұл жаңашылдық қазақстандық балалардың білім алуына қаражат жинау шарттарын жақсартуға, ата-аналар жинақтарының өсімін қосымша көздер — “Ұлттық қор – балаларға” бағдарламасы аясында бөлінетін қаражат пен мемлекеттік бюджеттен берілетін бастапқы білім беру капиталы есебінен арттыруға бағытталған. Мұның барлығы МЖЖЖ аясында жасалатын салым және сақтандыру шарттары бойынша есептелетін мемлекеттік сыйлықақымен бірге Қазақстан азаматтары болып табылатын балалардың жоғары және орта арнаулы білім алуына қажетті жинақ көлемін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді», – деп түсіндіреді Nomad Life ӨСК-де.

Маңызды қадамдардың бірі – сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының кепілдіктерін жинақтаушы өмірді сақтандырудың барлық түрлеріне кеңейту туралы заңның қабылдануы болды. Бұрын кепілдік тетігі тек зейнетақы аннуитеттеріне ғана қолданылса, енді осындай қорғаныс жинақтаушы сақтандыру шарттарына да беріледі. Бұл шешім халықтың сақтандыру жүйесіне деген сенімін нығайтудың маңызды факторы болды, себебі клиенттердің шарттардың сенімділігіне және төлемдердің кепілдігіне деген сенімін арттырады.

«Мемлекеттік саясаттың тағы бір маңызды бағыты – ESG әлеуметтік бағытының бір бөлігі болып саналатын халықтың қаржылық сауаттылығын дамыту. Білім беру бастамаларын одан әрі қолдау адамдардың қаржылық қорғаныс пен ұзақ мерзімді жоспарлау мәселелеріне саналы түрде қарауына ықпал етіп, бұл жалпы өмірді сақтандыру саласының дамуына оң әсерін тигізеді», – деп нақтылайды Freedom Life ӨСК басқарма төрағасы Азамат Ердесов.

Сонымен қатар, 2025 жылы сақтандыру секторындағы тәуекелдерді басқару жүйесіне қойылатын талаптарға қатысты бірқатар өзгерістер енгізілді. Олардың негізгі бағыттары мыналарға саяды:

• сақтандыру ұйымдарында корпоративтік басқаруды күшейту;
• сақтандыру өнімдерін әзірлеу кезінде клиенттер типологиясын ескеру;
• сақтандыру өнімдерінің клиентке бағдарлануын арттыру;
• клиенттердің сақтандыру өнімдері шарттарына қанағаттану коэффициентін енгізу;
• сақтандыру нарығында адал мінез-құлық жүйесін дамыту;
• клиенттерді қолдау қызметтерін құру.

«Бұл ұсыныстардың барлығы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі тарапынан тұтынушылардың құқықтарын қорғау мақсатында бастамаланған. Олар жеке тұлғалар үшін сақтандыру шарттарын жақсартуға және халықтың қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталған. Биыл сақтандыру ұйымдары осы талаптарды енгізумен және оларды әр компанияның бизнес ерекшеліктеріне бейімдеумен айналысты», – деп атап өтеді Nomad Life ӨСК өкілдері.

Сұраныс пен ұсыныс: 2026

BCC Life ӨСК пікірінше, келесі жылы Қазақстанда жинақтаушы сақтандыру өнімдеріне деген сұраныс құрылымы өзгереді. Бұл өзгерістер бірнеше факторға байланысты: халықтың қаржылық сауаттылығының артуы, ұзақ мерзімді жинақтарға деген көзқарастың өзгеруі және сақтандыру қорғанысын инвестициялау мүмкіндігімен ұштастыратын жинақтаушы сақтандыру өнімдеріне деген сенімнің күшеюі. Әңгіме unit-linked форматындағы өнімдер туралы, онда жарналардың бір бөлігі қаржы құралдарына — акцияларға, облигацияларға немесе биржалық қорларға (ETF) инвестициялануы мүмкін.

«Соңғы жылдары адамдар тек ақшаны сақтауды ғана емес, жинақтарының жұмыс істеп, табыс әкелуін де ойлай бастады. Инфляция жағдайында классикалық “жай жинақтау” әрдайым жеткілікті шешім ретінде қабылданбайды. Сондықтан клиенттер бекітілген табыстылығы бар дәстүрлі өнімдерден гөрі инвестициялық әлеуеті бар жинақтаушы бағдарламаларды жиі таңдайтын болады», – дейді BCC Life ӨСК басқарма мүшесі Талғат Дүйсебаев.

Сақтандырушылар 2026 жылы, әсіресе отбасын қорғау мен ұзақ мерзімді жинақтауды қатар қамтамасыз ететін жинақтаушы сақтандыру өнімдеріне қызығушылықтың одан әрі артатынын күтуде. Негізгі драйверлер — қаржылық сауаттылықтың өсуі, ұзақ мерзімді инвестицияларға қызығушылықтың артуы және экономикалық құбылмалылық аясында отбасылардың қаржылық қауіпсіздік жастығын қалыптастыруға ұмтылысы.

«Мемлекеттік білім беру-жинақтаушы жүйе (МЖЖЖ) қарқын алуда. Мәселен, 2025 жылы алғаш рет мемлекеттік сыйлықақы төленді: МЖЖЖ аясында жұмыс істейтін бағдарламалар бойынша клиенттердің жинақтары мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен 5–7%-ға артты. Сондай-ақ 6 жасқа дейінгі балалардың пайдасына жинақ жасап жүрген клиенттерге 60 АЕК мөлшерінде бастапқы білім беру капиталы төленді. Біз, “Еуразия” ӨСК-де, МЖЖЖ-ге мақсатты аудиторияның қызығушылығы артқанын байқап отырмыз және балалардың пайдасына жинақтаушы өмірді сақтандыруға сұраныс ауысады деп болжап отырмыз», – деп нақтылайды “Еуразия” ӨСК сату және өңірлік даму департаментінің директоры Рамай Курбангалиев.

Азамат Ердесовтің пікірінше, сұранысқа валюталық күтулер де әсер етуі мүмкін. ҚР Ұлттық банкінің сауалнамасына сәйкес, 2026 жылы АҚШ долларының теңгеге шаққандағы бағамы 548 теңгеге дейін, ал 2027 жылға қарай 565 теңгеге дейін өсуі ықтимал. Кейбір сарапшылар 2026 жылы доллар бағамы 600 теңгеге дейін жетуі мүмкін деген сценарийді де қарастыруда.

«Мұндай жағдайда долларға байланған және валютамен жоғары жылдық сыйақы мөлшерлемесі бар жинақтаушы өмірді сақтандыру бағдарламаларына қызығушылық айтарлықтай артады. Көптеген клиенттер үшін мұндай бағдарламалар жай сақтандыру емес, капиталды сақтау және көбейту құралы ретінде қабылдана бастайды — көбінесе банктердегі валюталық салымдарға қарағанда әлдеқайда тиімді. Мысалы, Freedom Capital бағдарламасы бойынша сыйақы мөлшерлемесі доллармен 4,73%-ға дейін жетеді», – деп атап өтті спикер.

Жаңа өнімдер

Unit-linked және гибридті сақтандыру өнімдерін енгізу дамуның келесі толқыны ретінде қарастырылуда — бұл жинақтау мен инвестицияны біріктіріп, портфельді басқаруға қатысу мүмкіндігін ұсынады.

«Мұндай өнімдер ең алдымен табыстылық пен жинақтардың икемділігін біріктіргісі келетін, тек базалық сақтандыру қорғанысымен шектелмейтін клиенттерге бағытталады. Әртүрлі тәуекел және табыстылық деңгейлерін қарастыратын инвестициялық стратегияны реттеу мүмкіндігі бар сақтандыру өнімдері есебінен өнімдер желісі кеңейеді деп күтілуде. Сонымен қатар нарықта жинақтаушы сақтандыруды жұмыс істейтін азаматтардың зейнетақы активтерімен біріктіру мүмкіндігі талқылануда, бұл халықтың зейнетақы жинақтарына қатысты өсіп келе жатқан күтулеріне жауап болып табылады», – деп бөлісті BCC Life ӨСК басқарма мүшесі.

“Еуразия” ӨСК жоспарында жинақтаушы сақтандыру бағдарламалары бойынша қосымша сақтандыру жабындарын ішінара жетілдіру ғана бар, ал өнімдердің негізгі жұмыс механикасында елеулі өзгерістер болмайды. «2026 жылы біз негізінен бизнес-процестерді автоматтандыру арқылы сервистің сапасын арттыруға назар аударамыз. Біздің мақсатымыз — қазақстандықтарға шарттарды “екі рет басу” арқылы рәсімдеу мүмкіндігін беріп, қаржылық жоспарлаудың ең маңызды міндеттерін тез әрі сенімді шешуге жағдай жасау», – дейді Рамай Курбангалиев.

2026 жылы Freedom Life ӨСК клиенттердің өзгеріп отырған қажеттіліктері мен жаһандық трендтерді ескере отырып, өнімдер желісін кеңейтуді жалғастырады. Негізгі бағыттардың бірі — unit-linked форматындағы инвестициялық сақтандыруды іске қосу және ілгерілету болмақ. Халықаралық зерттеулерге сәйкес, әлемдік unit-linked нарығы қазірдің өзінде 896 млрд доллардан асады және 2033 жылға қарай 2,5 трлн доллардан да жоғары деңгейге жетуі мүмкін. Бұл сақтандыру қорғанысы мен инвестицияны біріктіретін өнімдерге тұрақты қызығушылық бар екенін дәлелдейді.

«Қазақстан нарығы үшін де бұл бағыт барған сайын өзекті бола түсуде. Клиенттер жинақтарды басқаруға, тәуекелдерді әртараптандыруға және классикалық жинақтаушы өнімдерге қарағанда әлеуетті түрде жоғары табыс алуға мүмкіндік беретін икемді шешімдерге қызығушылық танытуда. Сондықтан Freedom Life жақын болашақта unit-linked форматындағы бағдарламаларды кеңінен танымал етуге басымдық береді», – деп бөлісті Freedom Life ӨСК басшысы.

Цифрландыру

«Бүгінде сақтандыру компаниялары сақтандыру полистерін онлайн рәсімдеуге, өз мобильді қосымшаларын енгізуге белсенді көшіп жатыр және цифрлық арналар арқылы сатуды автоматтандыру үшін банктік сервистермен тығыз интеграциялануда. Мұны цифрлық интерфейстер арқылы жасалатын шарттар санының өсуі мен қолжетімділіктің ыңғайлылығы есебінен клиенттік базаның кеңеюі дәлелдейді», – дейді Талғат Дүйсебаев.

Ішкі процестерге келсек, BCC Life сақтандыру компанияларында қызмет көрсетуді автоматтандыру деңгейінің артқанын атап өтеді: CRM жүйелері, сыйлықақыларды автоматты есептеу, электронды қолтаңбалар мен чат-боттарды енгізу кеңінен таралуда. Бұл жақын жылдардағы негізгі нарықтық тренд ретінде қабылдануда.

«Сақтандыру компанияларына цифрландырумен белсендірек айналысуға рұқсат берілді. Енді олар сақтандыру және қаржылық қызметті автоматтандыруға арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді өздері әзірлеп, енгізіп және қолдай алады. Сонымен қатар осындай әзірлемелермен айналысатын немесе жасанды интеллект пен блокчейн негізіндегі қызметтерді ұсынатын IT-компанияларды (шетелдік компанияларды қоса алғанда) құруға немесе оларға инвестиция салуға құқық берілді», – деп хабарлайды Nomad Life ӨСК.

Келесі жылы Freedom Life ӨСК клиенттік сервистің технологиялық құрамдасын одан әрі күшейтеді. Ерекше назар Freedom Keleshek (МЖЖЖ аясындағы білімге жинақтауға арналған ЖӨС бағдарламасы) және зейнетақы аннуитеті сияқты танымал бағдарламаларды жеке келусіз және қағаз рәсімдерсіз толық онлайн форматта рәсімдеуге аударылады.

«Сондай-ақ компания деректер мен клиенттердің мінез-құлқын талдауға негізделген жекелендірілген цифрлық шешімдерді дамытады. Бұл ұсыныстарды дәлірек таңдауға және өзара әрекеттесуді ыңғайлы әрі дара етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар Freedom Life қызмет көрсетуді автоматтандыруды және қағаз құжат айналымынан бас тартуды жалғастырады. Өтініштерді өңдеуді жеделдетуге және консультация сапасын арттыруға көмектесетін ЖИ құралдары да маңызды рөл атқарады», – деп сенімді Азамат Ердесов.

“Еуразия” ӨСК сақтандыру ұйымының ақпараттық жүйесін мемлекеттік сервистермен неғұрлым тығыз интеграциялауға баса назар аударады. Бұл қағаз құжат айналымын толығымен алып тастап, клиенттің дербес деректерін жинау және өңдеуге байланысты формальдылықтарға кететін уақытты барынша қысқартуға мүмкіндік береді.

«Дистрибуцияны ұйымдастыру тұрғысынан “Еуразия” ӨСК-де сату менеджерлері үшін лидогенерация рәсімдері мен әлеуетті клиенттің сату воронкасының кезеңдерінен өтуіне байланысты процестерді оңтайландыру тұрақты түрде жетілдіріліп келеді. Біздің сатушылар барлық операциялық қызметті мобильді құрылғылар арқылы жүргізеді, жалғыз талап — интернетке қолжетімділік», – деп қорытындылады қаржы құрылымының өкілі.

Осылайша, еліміздегі өмірді сақтандыру нарығы 2026 жылға өршіл жоспарлармен қадам басуда: сақтандырушылар цифрлық сервистерді дамытуға, unit-linked өнімдерін танымал етуге және клиентке бағдарлануды күшейтуге басымдық беруде. Негізгі драйверлер — мемлекеттік бағдарламалар, төлемдерге берілетін кеңейтілген кепілдіктер және қорғау мен жинақтауды қатар ұсынатын құралдарға деген өсіп келе жатқан сұраныс.